Tại sao cần nắm vững các phương châm hội thoại

Để quá trình giao tiếp của chúng ta được diễn ra thuận lợi và đảm bảo người đối diện có thể hiểu được nội dung được dễ dàng thì người nói cần chú đến các phương châm hội thoại. Bạn đã biết phương châm hội thoại là gì? Hãy cùng chúng tôi khám phá vấn đề này dưới nội dung của bài viết.

Phương châm hội thoại là gì?

Phương châm hội thoại chính là các quy định, nguyên tắc bắt buộc mà người tham gia cuộc hội thoại cần tuân thủ và làm theo. Khi đáp ứng tối đa các yêu cầu này thì cuộc giao tiếp được xem là thành công. 

Phân loại các phương châm hội thoại chính

Hiện nay, phương châm hội thoại được chia thành 5 loại. Cụ thể là:

Phân loại các phương châm hội thoại chính

  • Phương châm hội thoại về lượng: Được hiểu là trong quá trình giao tiếp thì cấu trúc câu cần có nội dung và nội dung của câu đó phải đáp ứng được các yêu cầu của cuộc giao tiếp. Tức là nội dung sẽ không thừa và không thiếu.
  • Phương châm hội thoại về chất: Những thông tin được đưa ra trong hội thoại khi chưa được xác thực và chưa xác định được sự chính xác thì không nên khẳng định sự chắc chắn.
  • Phương châm hội thoại quan hệ: Trong quá trình giao tiếp, người nói cần tập trung vào chủ đề giao tiếp, tránh lạc đề và lạc hướng.
  • Phương châm hội thoại cách thức: Người nói cần chú ý để đảm bảo sự mạch lạc của câu, đồng thời nó cũng đảm bảo ngắn gọn, xúc tích và tránh dài dòng, mơ hồ. 
  • Phương châm hội thoại lịch sự: Người giao tiếp trong hội thoại cần thể hiện sự tôn trọng với người đối diện.

Như vậy, để giao tiếp được thành công thì người tham gia cần nắm vững các phương châm hội thoại. Tuy nhiên, chúng ta phải căn cứ vào tình huống giao tiếp cụ thể để vận dụng một phương châm hội thoại phù hợp và linh hoạt.

||Tham khảo thêm:

Lý do cần nắm vững các phương châm hội thoại trong giao tiếp?

Trong quá trình giao tiếp, khi nắm vững nội dung các phương châm hội thoại sẽ giúp người đối diện dễ hiểu và hội thoại sẽ thành công nhanh chóng. Và việc không tuân thủ phương châm hội thoại có thể bắt nguồn từ những nguồn nguyên nhân chính sau đây:

Lý do cần nắm vững các phương châm hội thoại trong giao tiếp?

  • Người nói khá vô ý, vụng về và thiếu văn hóa giao tiếp.
  • Người nói muốn ưu tiên một phương châm hội thoại hoặc một yêu cầu khác mang tính quan trọng hơn, dẫn đến việc không tuân thủ đúng.
  • Người nói muốn tạo sự chú ý và muốn người nghe hiểu nội dung câu nói theo một hàm ý khác.

Các bài tập vận dụng các phương châm hội thoại

Để bạn đọc hiểu thêm các nội dung về phương châm hội thoại, chúng tôi xin cung cấp tới bạn các vận dụng cơ bản về phương châm hội thoại. 

Vận dụng 1: Trong các câu sau đây không tuân thủ phương châm hội thoại? 

  1. Điều này là tuyệt mật nhất đấy !
  2. Hôm qua là ngày sinh nhật của anh trai tôi.
  3. Nhà hàng này bán hải sản biển ngon tuyệt vời.
  4. Bạn học trường nào vậy? – Tớ là học trường trung học cơ sở.

Gợi ý: Với các trường hợp trong đề bài đều đã vi phạm phương châm hội thoại về lượng do sử dụng các từ trùng lặp gây thừa thông tin hoặc thiếu thông tin. 

  1. Thừa từ “nhất”, vì từ “tuyệt mật” đã thể hiện ý nhất và tuyệt đối rồi.
  2. Thừa từ “ngày”, vì từ “sinh nhật” đã có nghĩa là ngày sinh.
  3. Thừa từ “biển”, vì hải sản đã là các sản vật được lấy từ biển.
  4. Câu trả lời bị thiếu thông tin, đó là tên của một trường trung học cơ sở cụ thể.
Xem thêm  Institutional market là gì

Vận dụng 2: Theo dõi nội dung câu chuyện dưới đây và trả lời câu hỏi:

Trong tiết học môn Địa lý, thầy giáo gọi Đức lên thực hành và chỉ lên bản đồ:

  • Em hãy chỉ cho thầy đâu là châu Mỹ.
  • Thưa thầy, đây ạ! – Đức dùng thước chỉ lên bản đồ.
  • Tốt lắm, em Hà hãy cho thầy biết ai là người có công tìm ra châu Mỹ?
  • Dạ thưa thầy, bạn Đức ạ!
  1. Trong mẩu chuyện trên, phương châm hội thoại nào bị vi phạm và không được tuân thủ?
  2. Để tuân thủ các phương châm hội thoại, học sinh Đức cần trả lời câu hỏi của thầy giáo ra sao?
  3. Tìm ra câu thành ngữ nhận xét về cuộc hội thoại bên trên.

Gợi ý:

  1. Trong câu chuyện trên đã vi phạm các phương châm hội thoại quan hệ. Cụ thể, với câu hỏi của thầy giáo đã được Đức hiểu theo một hướng khác hoàn toàn tức là thầy hỏi ai đã hỏi ai đã có công tìm ra châu Mỹ trong lịch sử địa lý thế giới thì học sinh lại trả lời về người tìm ra châu Mỹ trên bản đồ trong giờ học Địa lý. 
  2. Để tuân thủ các phương châm hội thoại, thì bạn Hà phải trả lời thầy là: Thưa thầy, Cô-lôm-bô là người có công tìm ra châu Mỹ ạ. 
  3. Câu thành ngữ nhận xét chính xác về vi phạm phương châm hội thoại quan hệ trong truyện là: Ông nói gà, bà nói vịt. 

Vận dụng 3: Tìm câu tục ngữ, thành ngữ, ca dao mà nội dung có liên quan đến phương châm lịch sự trong giao tiếp.

Gợi ý:

  • Lời nói chẳng mất tiền mua

      Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau. (Câu ca dao)

  • Lời chào cao hơn mâm cỗ. (Câu tục ngữ)

Vận dụng 4: Xây dựng đoạn hội thoại giữa một học sinh và một người lớn tuổi, trong đó tuân thủ các phương châm hội thoại. 

Gợi ý: Với yêu cầu này thì học sinh vận dụng tổng hợp các kiến thức về phương châm hội thoại. Khi đó, nhân vật tham gia là một bạn học sinh và một cụ lớn tuổi nên cần xác định nội dung, tình huống hội thoại cụ thể. Đặc biệt, hãy chú ý đến việc xây dựng lời thoại có tuân thủ các phương châm hội thoại như kiến thức nêu bên trên. 

Qua nội dung của bài viết trên, có thể nói vai trò của các phương châm hội thoại là rất quan trọng. Việc tuân thủ nghiêm túc các phương châm giao tiếp sẽ khiến quá trình giao tiếp diễn ra trôi chảy và thành công. Hy vọng các kiến thức và bài tập vận dụng trên đã giúp bạn đọc hiểu hơn về vấn đề này.

||Bài viết liên quan khác:

Các phương châm hội thoại là gì, các phương châm hội thoại được phân loại như nào? Để quá trình giao tiếp được diễn ra thuận lợi và giúp người đối diện có thể hiểu được nội dung thuận tiện dàng thì người nói cần chú ý đến những phương châm hội thoại. Hãy cùng Bankstore tìm hiểu và phân tích qua những ví dụ về phương châm hội thoại ở đây nhé.

Ngữ Văn lớp 9 – Bài giảng Các phương châm hội thoại (T1)|Phương châm về lượng, chất


♦[Mới năm 2017] Cô Nguyễn Tuyết Nhung- Bài giảng Các phương châm hội thoại |Ôn thi vào lớp 10| Tiếng việt |Học kì 1, học kì 2, hk1,hk2, soạn bài, bài giảng, phân tích tác phẩm

♦Giáo viên Nguyễn Tuyết Nhung :

► Facbook: https://goo.gl/EhpyBp

► Khóa học của cô:Khóa ngữ văn lớp 9: https://goo.gl/WcWvnD

Các bạn hãy nhanh tay like và subscribe để nhận được đầy đủ bộ tài liệu quan trọng, các video chữa đề và bài tập chi tiết cụ thể nhất tại:

►Website giúp học tốt: http://giuphoctot.vn/

►Fanpage: https://www.facebook.com/giuphoctot.v…

Xem thêm  Cách làm ruột heo nhồi

►Hotline: 0965012186

———–¤¤¤¤¤¤¤¤————

‡Nhiều bạn luôn than thở rằng học Văn khó, học Văn dài, học Văn phải học thuộc, học Văn buồn ngủ; bí từ không biết làm thế nào viết văn cho dài, làm thế nào nội dung bài viết chặt chẽ, hấp dẫn và thuyết phục người đọc… Tất cả những khó khăn và thử thách này sẽ hoàn toàn tan biến lúc các em học Văn và sát cánh đồng hành sáng tạo với cô Nhung. Đến với những bài giảng của cô Nhung, các các bạn sẽ cảm thấy văn học là một thế giới phong phú đa sắc tố giúp người học bồi dưỡng năng lực thẩm mĩ, cảm nhận được cái hay cái đẹp trong cuộc sống, thẩm thấu được suy nghĩ của người khác và thấu hiểu hơn về chính bản thân mình mình. Văn học còn là một nhân học, hướng con người đến Chân – Thiện – Mĩ và còn là một môn công cụ giúp tất cả chúng ta có năng lực ngôn ngữ tốt, trình bày lưu loát và thuyết phục những vấn đề trong cuộc sống sau này. Văn học giúp tất cả chúng ta hiểu chính mình, hiểu người và hiểu cuộc sống hơn.

———–¤¤¤¤¤¤¤¤————

Nội dung bài giảng, giáo án các phương trâm hội thoại

I. Phương châm về lượng

Câu 1

a. Bản thân từ “bơi” đã cho những người ta biết: ở dưới nước. Điều mà An nên tìm hiểu là một địa điểm học bơi cụ thể (Hồ bơi nào? Sông, hồ,… nào?)

b. Lời đáp của Ba chỉ có nội dung mặc nhiên đã được biết, không có lượng thông tin cần thiết đáp ứng nhu cầu của người đối thoại.

c. Như vậy, khi giao tiếp ta cần chú ý lời nói thiếu nội dung sẽ không còn đảm bảo tiêu chuẩn giao tiếp.

Câu 2

a. Đọc truyện “Lợn cưới, áo mới” ta thấy vì muốn khoe khoang nên cả hai chàng trai trong truyện trên đều đưa vào lời nói những nội dung không cần thiết. Này cũng đây chính là yếu tố gây cười của truyện. Lẽ ra anh “lợn cưới” chỉ có hỏi: “Bác bỏ có thấy con lợn nào chạy qua đây không?” và anh “áo mới” chỉ có trả lời “tôi chẳng thấy con lợn nào chạy qua đây cả”. Truyện cười này phê phán tính nói khoác.

b. Như vậy, khi giao tiếp ta cần phải tuân thủ yêu cầu:

– Lời nói phải có thông tin; thông tin ấy phải phù phù hợp với mục đích giao tiếp.

– Nội dung của lời nói phải đủ (không thiếu, không thừa).

II. Phương châm về chất

Câu 1:

Tiếng cười trong truyện cười có tác dụng lên án, phê phán những cái xấu. Ở mẩu chuyện trên, tình tiết gây cười nằm ở lời đối đáp giữa hai nhân vật, đặc biệt quan trọng là ở lời thoại cuối. Cái xấu bị phê phán ở đây là tính nói khoác, nói không đúng sự thật.

Câu 2:

Câu truyện trên nhắc nhở tất cả chúng ta: khi nói, nội dung lời nói phải đúng sự thật. Không nói những gì mà mình không tin là đúng, không có địa thế căn cứ chính xác. Này cũng đây chính là phương châm về lượng mà người giao tiếp phải tuân thủ.

———–¤¤¤¤¤¤¤¤————

♥Giuphoctot.vn luôn sát cánh đồng hành cùng bạn! ♥

Kiến thức về các phương châm hội thoại

Các phương châm hội thoại là gì?

Phương châm hội thoại là các quy định, nguyên tắc bắt buộc mà người tham gia hội thoại cần tuân theo và tuân thủ. Đáp ứng các yêu cầu này thì cuộc giao tiếp mới được xem là thành công.

Những phương châm hội thoại chính

Phương châm hội thoại chính được phân làm 5 loại. Gồm có:

  • Phương châm về lượng: Trong quá trình giao tiếp, câu cần có nội dung. Trong số đó, nội dung của câu nói phải đáp ứng các yêu cầu của cuộc giao tiếp, không thừa cũng không thiếu.
  • Phương châm về chất: Trong quá trình giao tiếp, những thông tin chưa xác thực, chưa xác định được độ chính xác thì không nên nói chắc chắn.
  • Phương châm quan hệ: Trong quá trình giao tiếp, cần tập chung vào chủ đề giao tiếp, tuyệt đối không nói lạc đề, lạc hướng.
  • Phương châm cách thức: Trong quá trình giao tiếp, người nói cần chú ý đảm bảo sự mạch lạc của câu. Nên nói ngắn gọn, xúc tích, tránh nói dài, mơ hồ.
  • Phương châm lịch sự: Trong quá trình giao tiếp, người giao tiếp cần thể hiện sự tôn trọng so với người đối diện.

Tại sao cần nắm vững các phương châm hội thoại?

Trong quá trình giao tiếp, cần nắm vững, làm rõ những phương châm hội thoại để thực hiện thành công, giúp người đối diện thuận tiện hiểu. Tùy vào tình huống cụ thể, mà người nói có thể vận dụng các phương châm hội thoại này một cách linh hoạt và phù hợp hoàn cảnh.

Xem thêm  Tiểu phẩu răng khôn bao lâu lành

Nguyên nhân gây nên tình trạng những phương châm hội thoại không được tuân thủ như:

  • Người nói vụng về, thiếu khéo léo hay thiếu kinh nghiệm trong việc giao tiếp.
  • Người nói chú ý đến phương cham hội thoại khác hoặc cần thực hiện mục tiêu khác quan trọng hơn.
  • Người nói muốn tạo dựng sự chú ý, thu hút người nghe hiểu câu với hàm ý khác.

Luyện tập về các phương châm hội thoại

Các vướng mắc về phương châm hội thoại

Ví dụ 1: Các câu sau đây không tuân thủ phương châm hội thoại nào?

  • Điều này là bí mật nhất đấy! (a)
  • Hôm qua là ngày sinh nhật chị gái tôi. (b)
  • Nhà hàng này bán thủy hải sản biển ngon tuyệt. (c)
  • Bạn là học trường nào? (d) -Tớ là học trường trung học. (e)

Ví dụ 2: Câu truyện sau đã vi phạm các phương châm hội thoại nào? Giải thích tại sao lại vi phạm những phương châm hội thoại này.

Hai đồng đội vào quán cơm gọi đồ. Quán dọn ra đĩa cơm trứng muối. Người em thấy vậy liền hỏi:

  • Cùng là trứng vịt nhưng quả này mặn nhỉ?
  • Chú nói vậy người ta nghe thấy cười cho đấy. Quả trứng vịt muối cũng không biết.
  • Trứng vịt muối ở đâu ra?

Người anh tỏ vẻ hiểu biết, đáp lại:

  • Chú mày kém quá. Đương nhiên là trứng vịt muối được con vịt muối đẻ ra rồi. Có vậy mà cũng không biết!

Ví dụ 3: Theo dõi mẩu truyện ở đây và trả lời các vướng mắc đề ra:

Trong tiết học môn Địa lý, thầy giáo gọi Tuấn lên thực hành vướng mắc chỉ map:

  • Em hãy chỉ giúp thầy đâu là châu Mĩ.
  • Thưa thầy đây ạ! – Hà dùng thước chỉ trên map.
  • Tốt lắm! Tiếp theo trò Hà hãy nói cho thầy biết người nào đã có công tìm được châu Mỹ?
  • Thưa thầy, là bạn Hà ạ!

Yêu cầu của bài:

  • Trong mẩu truyện trên, các phương châm hội thoại bị vi phạm, không được tuân thủ?
  • Để tuân thủ những phương châm hội thoại, học sinh tên Hà cần trả lời vướng mắc của thầy giáo thế nào?
  • Tìm một câu thành ngữ để nhận xét về trường hợp hội thoại trên.

Gợi ý câu vấn đáp về phương châm hội thoại

Ví dụ 1: Trong bài này các câu đều vi phạm các phương châm hội thoại, cụ thể là phương châm về lượng. Nguyên nhân là vì từ ngữ trong câu bị trùng lặp, khiến cây bị thừa (câu a, b, c) hoặc thông tin không đủ (câu e).

  • (a) Thừa từ nhất vì từ bí mật đã bao hàm ý nghĩa giữ kín, không được tiết lộ với bất kỳ ai.
  • (b) Thừa từ thời điểm ngày. Từ sinh nhật trong câu đã có nghĩa là ngày sinh.
  • (c) Thừa từ biển. Trong câu có từ thủy hải sản tức là các sinh vật dinh sống dưới biển.
  • (e) Câu đáp lại thiếu thông tin cụ thể. Người trả lời câu nêu tên của trường mình đang theo học.

Các phương châm hội thoại cần được tuân thủ nghiêm túc. Điều này giúp quá trình giao tiếp diễn ra trôi chảy và nhanh chóng, đồng thời giúp người giao tiếp hiểu được nội dung người nói muốn truyền tải. Hy vọng với những kiến thức và ví dụ về các phương châm hội thoại mà Bankstore cung cấp sẽ giúp cho bạn thuận lợi hơn trong quá trình giao tiếp hàng ngày.

Thuộc website Harveymomstudy.com

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.