Lê Ngọc Hân công chúa triều Tiên

Content from WikiPedia website
Text is available under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License; additional terms may apply.

Bắc cung hoàng hậu Lê Ngọc Hân – Hồng nhan đa truân

Đời hồng nhan được ban tặng cho một vẻ ngoài tuyệt sắc, nhưng có thể cũng là vật đổi vật cho một số người, âu cũng không dễ có một đời êm đềm. Đằng sau vẻ ngoài thanh tú là một kiếp phận đã định trước không hề bình an, đàn bà đẹp xưa nay vốn đã hiếm mà đàn bà đẹp hạnh phúc còn khó kiếm hơn nhiều.

“Hồng nhan đa truân”, câu nói đó có lẽ đã linh ứng vào cuộc đời bi thương của Bắc Cung Hoàng hậu Lê Ngọc Hân. Sau khi trải qua nỗi đau mất đi người đầu ấp tay gối, mất đi những người con mang bà đẻ đau, bà đã ra đi khi chỉ mới 29 tuổi. Tưởng chừng điều đó đã đặt dấu chấm hết cho một kiếp người bi thương, nhưng số phận đã định ấy vẫn bám đuổi cho dù bà đã mất.

Lê Ngọc Hân (1770 – 1799) là một nhân vật lịch sử nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam thế kỉ 18, được biết đến với tên gọi Công chúa Ngọc Hân hay Bắc Cung Hoàng hậu. Cuộc đời bà thường được thêu dệt nên thành giai thoại cuộc tình đẹp đẽ giữa bà với Nguyễn Huệ, vì bà là công chúa một triều đại lớn suy thoái, lại kết hôn với người đứng đầu Tây Sơn, khi ấy đang đe dọa nền chính trị của nhà Hậu Lê. Dân gian còn lưu truyền tên gọi bà là Bà Chúa Tiên khi bà ở Phú Xuân vì dinh phủ lập ở chùa Kim Tiên.

Bạn đang xem: Bắc cung hoàng hậu Lê Ngọc Hân – Hồng nhan đa truân

Ngọc Hân công chúa nổi tiếng xinh đẹp. Tranh minh họa

Công Chúa Ngọc Hân là con gái của Vua Lê Hiển Tông, vốn nổi tiếng thông minh, tài sắc vẹn toàn. Bà ngay từ khi còn nhỏ đã bộc lộ tố chất phi thường, thông thạo đủ cả cầm, kỳ, thi, họa khi chưa đầy 10 tuổi. Năm 16 tuổi (năm 1786), bà được vua cha gả cho Bắc Bình vương Tây Sơn Nguyễn Huệ. Năm 1789, sau khi đại phá quân Thanh, Công chúa được Quang Trung tấn phong Bắc Cung Hoàng Hậu.

Cuộc hôn nhân với Nguyễn Huệ vốn chỉ là cuộc hôn nhân chính trị nhưng trải qua thời gian chung sống, Ngọc Hân được Nguyễn Huệ yêu say đắm. bà cũng được ông xem như một tài nhân hiếm có. Bà được giao phó coi giữ văn thư trọng yếu, được phong cho chức nữ học sĩ, dạy dỗ con cái, các cung nữ.

Xem thêm  Chính sách nào sau đây nhà Thanh không thực hiện

Bên cạnh đó, Lê Ngọc Hân trở thành một cố vấn đắc lực về lĩnh vực văn hóa, giáo dục cho chồng; đồng thời khuyên giải cho chồng trong nhiều việc hệ trọng khác như khuyên chồng chấm dứt cuộc xung đột với Nguyễn Nhạc, được ghi lại trong một số biểu văn đương thời.

Nhưng chỉ mới sáu năm chung sống, Hoàng đế Quang Trung đã đột ngột ra đi để lại Bắc cung Hoàng hậu mới tuổi 22 và hai con nhỏ. Bài “Ai Tư vãn” do Ngọc Hân viết, có thể thấy rõ tấm chân tình, sự tiếc thương trong nỗi đau khi tình duyên lỡ bị đoạn đứt, phải chia lìa hai cõi với Nguyễn Huệ.

“Trách nhân duyên mờ lỡ cớ sao? Sầu sầu, thảm thảm xiết bao, Sầu đầy giạt bể, thảm cao ngất trời!”

Sau cái chết của vua Quang Trung, Ngọc Hân đưa con khỏi Hoàng cung, dọn ra sinh sống trong chùa Kim Tiền. Bà gượng sống tới năm 1799 thì mất, chỉ mới 29 tuổi. Triều đình Cảnh Thịnh sụp đổ, Nhà Nguyễn lên ngôi với sự thù hận sâu sắc với tiền triều. Trước sự truy lùng, các con của Ngọc Hân đổi sang họ Trần lánh nạn nhưng chẳng bao lâu, Hoàng tử Quang Đức mất ngày 23-12-1801 khi mới 10 tuổi, và công chúa Ngọc Bảo mất ngày 18-5-1802 khi mới 12 tuổi.

Sau được bà ngoại Nguyễn Thị Huyền thương xót, âm thầm đem hài cốt của ba mẹ con Ngọc Hân về làng, an táng tại bãi Cây Đại hay bãi Đầu Voi ở đầu làng Nành. Đồng thời ngầm xây mộ, dựng đền, khắc bia giả, đổi lại họ tên để làm mất dấu tích. Năm 1840, Vua Thiệu Trị phát giác, phá hủy đền thờ, mộ tích bị quật đào, hài cốt đổ xuống sông Hồng – nơi sau này dân lập đền Ghềnh thờ bà.

Tuy cuộc đời bà có nhiều nốt thăng trầm, nhưng thực tế Ngọc Hân cũng giống như những người phụ nữ khác trong đời đại phong kiến. Bên cạnh ngoài tài sắc vẹn toàn cũng không thể chống lại được chế độ hay có lối suy nghĩ khác đi. Cũng giống như Huyền Trân công chúa, cũng chỉ là một nạn nhân, một nữ nhi bình thường, cũng chỉ có thể theo bánh xe số phận lắp đặt sẵn mà trở thành con cờ trong cuộc đấu tranh chính trị giữa các triều đại phong kiến, bất đắc dĩ mang vác trên mình một trọng trách vượt quá khả năng của bà. 

Chuyện Hậu Cung

Lê Ngọc Hân (1770 – 1799), còn gọi Ngọc Hân công chúa hay Bắc Cung Hoàng hậu, là một nhân vật lịch sử nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam thời thế kỉ 18. Bà là công chúa nhà Hậu Lê, sau trở thành Hoàng hậu nhà Tây Sơn với tư cách là vợ thứ của Quang Trung Đế Nguyễn Huệ, một nhân vật quân sự nổi tiếng.

Xem thêm  Độ thuần chủng của giống là gì

Theo lời truyền tụng, công chúa Ngọc Hânthông minh từ bé, diện mạo thanh tú, xinh xắn, bản tính thùy mị, dịu dàng. Chưa đầy 10 tuổi, công chúa chẳng những đã giỏi cầm, kỳ, thi, họa mà còn thuộc làu kinh điển, thông thạo âm luật, giỏi thơ văn cả Hán lẫn Nôm. Càng lớn, công chúa càng xinh đẹp, nết na, duyên dáng, đức hạnh, được tiếng thơm khắp hoàng cung.

Cuộc đời bà thường được thêu dệt nên thành giai thoại cuộc tình đẹp đẽ giữa bà với Nguyễn Huệ, vì bà là công chúa một triều đại lớn suy thoái, lại kết hôn với người đứng đầu Tây Sơn khi ấy đang đe dọa nền chính trị của nhà Lê. Dân gian còn lưu truyền tên gọi bà là Bà Chúa Tiên khi bà ở Phú Xuân vì dinh phủ lập ở chùa Kim Tiên.

Chuyện tình công chúa Ngọc Hân và Nguyễn Huệ được tái hiện trên phim

Cuộc hôn nhân giữa Nguyễn Huệ – Ngọc Hân xuất phát ban đầu là ý đồ chính trị. Nhưng qua quá trình sống bên chồng, bà đã chiếm trọn niềm tin, tình yêu của người anh hùng. Với sự dịu dàng trong sáng và cách cư xử nền nếp gia giáo rất đặc trưng của phụ nữ Bắc Hà xưa, Ngọc Hân đã chinh phục hoàn toàn người đàn ông dũng mãnh. Nguyễn Huệ tôn trọng, nâng niu, luôn hỏi ý kiến Ngọc Hân về những ứng xử cần thiết với triều đình nhà Lê.

Tháng 5 năm Cảnh Hưng thứ 47 (1786), tướng nhà Tây Sơn là Nguyễn Huệ ra Bắc với chiêu bài “phù Lê diệt Trịnh”. Diệt xong họ Trịnh, Nguyễn Huệ tới yết kiến Lê Hiển Tông. Do sự mai mối của tướng Bắc Hà vào hàng Tây Sơn là Nguyễn Hữu Chỉnh, Ngọc Hân vâng mệnh thành hôn cùng Nguyễn Huệ. Khi đó bà mới 16 tuổi, còn Nguyễn Huệ 33 tuổi và đã có chính thất là Phạm Thị Liên.

Vài ngày sau, Lê Hiển Tông băng hà, triều đình rơi vào vấn đề chọn người kế vị. Lê Ngọc Hân nghĩ anh thân hơn cháu nên ủng hộ anh là Lê Duy Cận lên ngôi, nhưng bị tông tộc nhà Lê phản đối vì muốn lập Hoàng thái tôn Lê Duy Kỳ – con của Cựu thái tử Lê Duy Vĩ lên ngôi. Do áp lực của tông tộc, Ngọc Hân phải nghe theo. Lê Duy Kỳ được lập, tức là Lê Chiêu Thống. Ít lâu sau, bà theo Nguyễn Huệ về Thuận Hóa.

Xem thêm  Phòng phong thang cách nhớ

Năm Chiêu Thống thứ 2 (1788), Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế trước khi ra Bắc để diệt quân Thanh, lấy niên hiệu Quang Trung, phong Ngọc Hân làm Hữu Cung Hoàng hậu do chính thất Phạm thị đã được phong làm Trung Cung hoàng hậu. Năm sau (1789), sau khi đại thắng quân Thanh, Nguyễn Huệ lại phong bà làm Bắc Cung hoàng hậu.

Bà có hai con với Nguyễn Huệ là Nguyễn Thị Ngọc Bảo và hoàng tử Nguyễn Quang Đức.

Ngọc Hân công chúa nổi tiếng xinh đẹp

Năm Quang Trung thứ 5 (1792), Nguyễn Huệ đột ngột băng hà. Sau đó, Nguyễn Quang Toản là con bà Chính cung hoàng hậu Phạm Thị Liên (hoặc Bùi Thị Nhạn) lên nối ngôi, niên hiệu là Cảnh Thịnh, vì thế sử còn gọi là là Cảnh Thịnh Đế. Bùi hoàng hậu do thân phận chính thất đã trở thành Hoàng thái hậu. Khi Quang Trung hoàng đế băng hà, mặc dù chịu đau đớn là thế, vậy mà Ngọc Hân lại bị nghi ngờ là hung thủ hạ độc người chồng đầu ấp tay gối.

Theo bài “Danh nhân Lê Ngọc Hân” của Chu Quang Trứ, sau khi Nguyễn Huệ qua đời thì bà Lê Ngọc Hân mất quyền lực, và bà đưa con ra khỏi cung điện Phú Xuân, sống trong chùa Kim Tiền (Dương Xuân ở Huế) cạnh Đan Dương điện với danh nghĩa thờ chồng nuôi con. Bà gượng sống đến ngày mồng 8 tháng 11 năm Kỷ Mùi (ngày 4 tháng 12 năm 1799) thì mất, lúc đó mới 29 tuổi.

Lễ bộ Thượng thư nhà Tây Sơn là Phan Huy Ích đã phụng chỉ soạn năm bài văn tế Lê Ngọc Hân cho vua Cảnh Thịnh Đế, cho các công chúa, cho bà Nguyễn Thị Huyền, cho các tôn thất nhà Lê, và cho họ ngoại ở làng Phù Ninh. Cảnh Thịnh Đế đã đích thân đọc trước linh sàng, với thụy hiệu được truy tặng là Nhu Ý Trang Thuận Trinh Nhất Vũ Hoàng Hậu. Cả năm bài văn tế trên còn được chép trong sách Dụ Am văn tập.

Và theo tộc phả họ Nguyễn Đình, đang khi triều Tây Sơn suy thoái, Nguyễn Ánh thừa cơ chiếm lấy kinh đô Phú Xuân, ngày 18 tháng 11 năm Tân Dậu (23 tháng 12 năm 1801) hoàng tử Nguyễn Quang Đức mất khi mới 10 tuổi, rồi ngày 17 tháng 4 năm Nhâm Tuất (18 tháng 5 năm 1802), công chúa Ngọc Bảo cũng mất khi mới 12 tuổi.

Thuộc website harveymomstudy.com

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.