Khi nào thì trẻ bắt đầu tập đi?

Trong suốt quá trình nuôi dưỡng con nên người, cha mẹ đều cùng con bước qua những giai đoạn hạnh phúc, vui vẻ, khi con biết cười biết ngóng, biết lật, biết đi. Khi một đứa trẻ tự đứng dậy bước từng bước chân khập khiễng là những cột mốc vui vẻ, thú vị đối với trẻ và cả cha mẹ. Hẳn nhiều cha mẹ cũng thắc mắc khi nào trẻ bắt đầu tập đi? Những kỹ năng quan trọng này giúp trẻ sơ sinh phát triển cơ tay và cơ chân và mang đến cho trẻ một cái nhìn hoàn toàn mới, chân thật về thế giới. Thêm vào đó, bước đi của trẻ là bước khởi đầu cho việc trẻ sẽ sớm trở nên hiếu động hơn rất nhiều.

Khi nào trẻ bắt đầu tập đi?

Vậy khi nào trẻ bắt đầu tập đi? Theo biểu đồ về mốc đánh giá sự phát triển ở trẻ, trẻ sơ sinh thường có thể bắt đầu tập đi ở giai đoạn:

Biểu đồ đánh giá quá trình tập đi của trẻ
  • Ở tháng tuổi thứ 6 trẻ sẽ tập đứng lên, tuy nhiên lúc này vẫn chưa đứng vững lắm nên cha mẹ nhớ hỗ trợ trẻ nha. 
  • Sau khi tập đứng vững vàng, trẻ sẽ biết các nâng cơ thể mình lên để tự đứng dậy, khi đó thành giường sẽ là nơi trẻ thường vịn vào để đứng lên. Đó thường khi trẻ được 9 đến 12 tháng tuổi.
  • 13 tháng đến 17 tháng, khi bị té trẻ sự tự học cách đứng lên độc lập. 
  • Khi 18 tháng tuổi, trẻ đã có thể đi nhanh mà không cần cha mẹ hỗ trợ, trẻ đi được khoảng cách xa và nếu được cha mẹ dắt tay trẻ còn có thể đi lên được cầu thang.

Tập cho con đi được là cả quá trình kiên nhẫn của bố mẹ. Bạn không nên thúc ép trẻ phải nhanh biết đi như các bạn cùng lứa, nhưng cũng đừng để trẻ phát triển quá chậm. Khi con chậm phát triển so với các trẻ khác, bạn hãy đưa con đi khám bác sĩ để tìm hiểu rõ nguyên và cách khắc phục.

Cột mốc quan trọng trong quá trình tự tập đi của trẻ

Tự đứng lên 

Điều quan trọng cần lưu ý là không phải tất cả trẻ đều sẽ đạt được những dấu mốc trong các khung thời gian trên. Khung thời gian trên chỉ cho chúng ta biết ở thời điểm đó sẽ có từ 25% đến 90% trẻ thực hiện những kỹ năng này lần đầu tiên.

Điều này có nghĩa là trong khi những trẻ khác có thể đứng dậy hoặc đứng dậy sớm hơn thì có ít nhất 10% trẻ mới biết đi có thể mất nhiều thời gian hơn một chút để đạt được các mốc này. Cùng với thời gian, phần lớn trẻ cũng sẽ đạt được những cột mốc quan trọng này. Thường thì những trẻ trong quá trình tập đi có thể muộn hơn một chút cũng sẽ thực hiện chúng sau một vài tuần hoặc một, hai tháng sau theo biểu đồ.

Trẻ hoàn toàn bình thường khi trẻ đạt được những cột mốc này (và những cột mốc khác) theo lịch trình của riêng mình — miễn là khoảng 18 tháng tuổi trẻ có thể đứng và ngồi dậy.

Các cột mốc liên quan đến việc khi nào đứa trẻ bắt đầu tập đi

Những điều quan trọng cần biết về quá trình trẻ bắt đầu tập đi:

  • Hầu hết trẻ có thể đứng lên với sự hỗ trợ của cha mẹ và chịu được trọng lượng của chính trẻ trên chân trong khoảng thời gian từ 2 đến 4 tháng rưỡi. Ở giai đoạn phát triển này trẻ sẽ tiến dần đến việc tự đứng lên một cách độc lập và không khiến chân bị vòng kiềng.
  • Hầu hết trẻ mới biết đi có thể đi lùi từ 13 đến 17 tháng.
  • Và đa số trẻ bắt đầu đi bộ hoặc chạy khi được 14 tháng.
  • Nếu trẻ mới biết đi mắc phải triệu chứng loạn sản xương hông có thể thường sẽ đi lại với dáng đi khập khiễng hoặc lạch bạch. Nếu bạn nhận thấy con có những hành vi này, hãy hỏi ý kiến ​​bác sĩ ngay lập tức.

Hầu hết trẻ sơ sinh bắt đầu tập đi trước 1 tuổi — ngay sau khi trẻ học cách đứng dậy. Việc bước đi thì tùy vào từng trẻ, ở một số trẻ, chúng có thể bước những bước đầu tiên trước 9 tháng trong khi những trẻ khác phải đợi đến khoảng 20 tháng hoặc thậm chí là muộn hơn. 

Bạn không cần phải quá lo lắng

Bậc phụ huynh thường lo lắng nếu con họ không đạt được mọi mốc thời gian theo lịch trình nhưng thật sự không cần phải hoảng sợ. Trẻ thực hiện những kỹ năng trên muộn hơn bình thường cũng không nhất thiết là trẻ gặp phải bất kỳ vấn đề về sự phát triển nào.

Ngoài ra, hãy nhớ rằng trẻ sinh non đạt các mốc phát triển muộn hơn so với các trẻ đủ tháng là điều bình thường. Thông thường, bé con của bạn sẽ chỉ học những kỹ năng này sau một khoản thời gian ngắn. Mọi thứ trở nên đặc biệt hơn khi con bạn đạt được các mốc phát triển khác muộn hơn bình thường một chút nhưng cuối cùng vẫn bắt kịp các mốc. 

Điều quan trọng của các bậc cha mẹ là phải nhận ra rằng, việc con đạt đến các cột mốc quan trọng không phải là điều có thể thúc đẩy được. Đối với các đứa trẻ, chúng không cần phải được dạy việc đứng lên, đi lại. Chúng học những kỹ năng này theo bản năng của chúng, điều đó có nghĩa là bạn không cần phải làm bất cứ điều gì để giúp con mình ngoài việc nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ một cách tốt nhất và tạo cơ hội để trẻ thử các kỹ năng mới của chúng.

Ví dụ, đứa trẻ cần tiếp cận một thứ gì đó để giúp trẻ đứng lên (chẳng hạn như lan can của cũi), hãy giúp chúng bằng cách đặt chúng vào cũi để thử kỹ năng này. Ngoài ra, hãy đảm bảo bé con của bạn có đủ không gian an toàn để di chuyển theo ý thích của chúng. Việc còn lại của bạn là chờ đợi, quan sát và cổ vũ khi bé con cuối cùng cũng thể hiện khả năng đứng và bước đi.

Tham khảo ý kiến của bác sĩ nếu bạn cảm thấy lo lắng vì con không đạt các mốc quan trọng theo đúng thời gian

Mặc dù được khuyên là nên cố gắng để không quá căng thẳng trong quá trình tập đi của trẻ, nhưng thường khi các cột mốc quan trọng của trẻ bị trễ, bạn hẳn sẽ trở nên lo sợ con mắc các căn bệnh về xương, nhưng xin hãy tin vào bản năng của trẻ. Còn nếu bạn thật sự cảm thấy có điều gì đó không ổn với sự phát triển của trẻ, hãy thử quan sát các hoạt động thường ngày của con và nói ra nỗi lo với bác sĩ nhi khoa để tìm ra nguyên nhân.

Khi trẻ bắt đầu tập đi, mặc dù trẻ có thể đi sớm hơn hoặc muộn hơn so với các mốc thời gian dự kiến phía trên, tuy nhiên nếu sự chậm trễ kéo dài quá lâu đến mức không bình thường có thể là biểu hiện của các căn bệnh đáng lo ngại. Trẻ có thể mắc các bệnh về xương, khớp,… hoặc bệnh liên quan đến chức năng phát triển của trẻ.

Chậm phát triển

Khi sự chậm tập đi của trẻ kéo dài đến vài tuần hoặc thậm chí là vài tháng sau các mốc thời gian điển hình. Thật đáng lo rằng con của bạn có thể mắc phải chứng chậm phát triển. Hãy cho các trẻ khám sức khỏe định kỳ để bác sĩ có thể đánh giá sự tiến bộ của trẻ đối với những cột mốc quan trọng quá trình tập đi và trưởng thành. Nếu kỹ năng của trẻ không đúng và lệch xa ngoài tiêu chuẩn, bác sĩ sẽ xem xét toàn cơ thể của trẻ để đánh giá xem liệu trẻ có đang gặp phải các căn bệnh nào hay không.

Một số căn bệnh thường gặp có thể gây ra sự chậm trễ trong việc đứng hoặc đi bộ của trẻ bao gồm:

  • Hội chứng Down
  • Bại não
  • Các vấn đề chỉnh hình bẩm sinh
  • Loạn dưỡng cơ bắp

Khi trẻ được 18 tháng, trẻ có thể ngồi, đứng và đi một cách độc lập. Vì vậy nếu bé con của bạn không đứng, tập đi muộn thì hãy nghe lời khuyên của bác sĩ, xem xét đến việc can thiệp sớm cho trẻ nhỏ (ECI) hoặc mời một chuyên gia phát triển cho trẻ nhé. 

Một lời khuyên nhỏ

Nuôi con là một công việc khó khăn và là một quãng đường dài mà bạn phải bỏ ra rất nhiều tâm huyết, tình thương. Đừng để những bước đầu khi con không đạt được các dấu mốc quan trọng theo tiêu chuẩn khiến bạn lo lắng. Hãy kiên nhẫn, cho bé con không gian và thời gian để phát triển những kỹ năng mới này hằng ngày. Cuối cùng, hầu hết trẻ cũng sẽ thành thạo việc đứng dậy và bước đi, dù cho chúng mất nhiều thời gian, hãy kiên nhẫn cùng con lớn khôn bạn nhé.