Chức năng của hồng cầu trong máu

Hồng cầu là một phần của tế bào máu, mang chức năng quan trọng, đó là vận chuyển oxy đến các mô của cơ thể? Những thông tin dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn hồng cầu là gì và nếu xảy ra tình trạng tăng hồng cầu trong máu có nguy hiểm đến sức khỏe hay không?

1. Hồng cầu là gì và quan trọng như thế nào?

Máu là một dạng mô lỏng và được chia thành 2 phần đó là thể hữu hình (huyết cầu) và huyết tương. Các thể hữu hình là gồm hồng cầu, tiểu cầu, bạch cầu và trong đó, các thể hữu hình chiếm 43 đến 45% tổng số máu. Phần huyết tương chính chiếm 55 – 57% chứa nước, protein, các chất điện giải, các hợp chất hữu cơ và các sản phẩm chuyển hóa,…

Hồng có hình đĩa, hai mặt lõm

Ở những tuần đầu thai nhi, hồng cầu có nhân được lá thai giữa sản xuất. Sau đó, từ tháng thứ 2 trở đi, một số bộ phận như gan, lách, hạch bạch huyết cũng sản xuất hồng cầu có nhân. Từ tháng thứ 5 thai kỳ, tủy xương bắt đầu sản xuất hồng cầu. Tới 3 tháng cuối thai kỳ và từ sau sinh trở đi, tủy xương là nơi sản sinh duy nhất hồng cầu.

Khi già yếu, một phần của hồng cầu tự hủy trong máu, còn đại bộ phận bị hủy tại tổ chức võng nội mô của lách, gan, tủy xương. Vòng đời của hồng cầu khoảng 90 đến 120 ngày. Khi những tế bào hồng cầu già yếu đã bị tiêu hủy, tại tủy xương lại sinh ra một đợt tế bào mới để thay thế những tế bào hồng cầu đã chết.

Vai trò của hồng cầu vô cùng rất quan trọng đối với sức khỏe chúng ta. Hồng cầu đảm nhiệm chức năng vận chuyển oxy từ phổi đến các tế bào trong cơ thể, sau đó nhận lại lượng khí cacbonic từ mô lên đào thải ở phổi. Đồng thời, hồng cầu có chức năng cân bằng acid base và chức năng tạo độ nhớt của máu. Chính vì thế có thể hiểu rằng, hồng cầu có ảnh hưởng và tác động đến hầu hết những hoạt động diễn ra trong cơ thể chúng ta.

2. Tình trạng tăng hồng cầu trong máu có nguy hiểm không?

2.1. Tăng hồng cầu trong máu có nguy hiểm không?

Không thể phủ nhận vai trò quan trọng của hồng cầu đối với các hoạt động của cơ thể. Tuy nhiên, nếu tình trạng hồng cầu trong máu tăng quá mức, cơ thể chúng ta sẽ phải đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe nguy hiểm.

Ở người trưởng thành, đối với nam giới, số lượng hồng cầu bình thường ở trong khoảng 0.7 – 5,2 triệu tế bào/mcL máu, đối với phụ nữ, con số này dao động trong khoảng 0,5 – 4,6 triệu tế bào/mcL.

Tình trạng tăng hồng cầu là số lượng hồng cầu trong máu cao hơn chỉ số hồng cầu tiêu chuẩn, nghĩa là số lượng tế bào vận chuyển oxy trong máu tăng cao. Nếu tăng quá cao sẽ dẫn đến nhiều nguy cơ, khiến cho máu tăng độ quánh, từ đó làm tăng nguy cơ bị tắc nghẽn mạch máu, có thể khiến người bệnh bị đột quỵ và gặp nguy hiểm đến tính mạng. Một số trường hợp tăng hồng cầu sinh lý chẳng hạn như tăng sau bữa ăn, tăng sau lao động thể lực, sống ở trên núi cao.

Xem thêm  De thi ngu van lop 6 hoc ki 1 nam 2022

2.2. Những dấu hiệu nhận biết của tình trạng tăng hồng cầu

Những đối tượng dễ mắc bệnh tăng hồng cầu thường là những người thừa cân, béo phì, người bị bệnh tăng huyết áp, hay các trường hợp mắc bệnh động mạch vành,…

Tăng hồng cầu trong máu gây ra hiện tượng nhức đầu, chóng mặt

Khi bị tăng hồng cầu trong máu, người bệnh sẽ gặp phải một số triệu chứng như:

  • Thường xuyên có cảm giác nhức đầu, chóng mặt.

  • Thường xuyên đau bụng.

  • Đau viêm các dây thần kinh.

  • Khi trời lạnh, da mặt, da cổ, môi của người bệnh thường có màu xanh tím, hoặc đỏ hơn bình thường.

  • Lách to và cứng nhẵn.

  • Khi hồng cầu tăng, dẫn đến tình trạng nghẽn mạch máu và tăng áp lực tâm thu gây ra tình trạng phì đại tim và hiện tượng gan to.

2.3. Những nguyên nhân dẫn đến tình trạng tăng hồng cầu thứ phát

Dưới đây là một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng tăng hồng cầu thứ phát:

– Hút thuốc.

– Thiếu oxy động mạch mạn tính.

– Khối u (tăng hồng cầu do khối u).

– Sử dụng steroid hướng thượng thận.

– Sử dụng erythropoietin.

– Một số rối loạn bẩm sinh như:

  • Các bệnh huyết sắc tố có ái lực với oxy cao.

  • Các đột biến với thụ thể của Erythropoietin.

  • Bệnh đa hồng cầu Chuvash (trong đó một đột biến gen VHL ảnh hưởng đến con đường nhạy cảm với sự giảm Oxy).

  • Proline hydroxylase 2 và thiếu oxy kích thích đột biến 2 alpha (HIF-2α).

  • Tăng hồng cầu giả có thể xảy ra với sự cô đặc máu (do bỏng, tiêu chảy, hoặc thuốc lợi tiểu).

– Nồng độ oxy trong máu thấp:

Khi nồng độ oxy trong máu quá thấp, cơ thể sẽ buộc phải sản xuất nhiều hồng cầu hơn bình thường. Tình trạng này thường gặp ở những người mắc bệnh lý về tim mạch, chẳng hạn như bệnh tim bẩm sinh, những người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, người sống ở vùng cao, người mắc phải hội chứng ngưng thở khi ngủ.

Người mắc bệnh lý về tim mạch dễ bị tăng hồng cầu

– Do sử dụng một số loại thuốc kích thích khả năng sản sinh ra tế bào hồng cầu:

Sử dụng một số loại thuốc cũng có thể khiến cho lượng hồng cầu trong cơ thể tăng lên, chẳng hạn như thuốc kích thích tạo hồng cầu, thuốc Anabolic steroids – tổng hợp của testosteron, sử dụng Doping khi thi đấu thể thao,… Chính vì thế, khi đi thăm khám, bạn cần liệt kê cho bác sĩ về các loại thuốc mà mình đang sử dụng để bác sĩ tìm hiểu rõ hơn về nguyên nhân gây bệnh và từ đó đưa ra những phương pháp điều trị phù hợp.

Tăng nồng độ tế bào hồng cầu

Khi huyết tương trong máu giảm, phổ biến xảy ra đối với những người bị mất nước, máu cô đặc, dẫn đến tế bào hữu hình sẽ tăng, số lượng tế bào hồng cầu trong máu sẽ tăng lên.

2.4. Phải làm sao để xác định số lượng hồng cầu bất thường

Để xác định lượng hồng cầu bất thường hay không, trước hết các bác sĩ sẽ chỉ định người bệnh thực hiện xét nghiệm máu, sau đó từ kết quả này sẽ có thể chỉ định bệnh nhân thực hiện thêm những xét nghiệm bổ sung, cần thiết khác để có chẩn đoán chính xác về bệnh.

Nên đi khám để được bác sĩ chẩn đoán bệnh và điều trị kịp thời

Sau đó, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Bệnh nhân nên thay đổi lối sống với những thói quen sinh hoạt khoa học, lành mạnh chẳng hạn uống đủ nước, bỏ các tác nhân ảnh hưởng như thuốc lá, tập hít thở sâu, ngủ đủ giấc, không thức khuya, thường xuyên tập thể dục,… Bên cạnh đó, một chế độ dinh dưỡng phù hợp cũng là một yếu tố có tác động trực tiếp đến số lượng hồng cầu và giúp bạn khỏe mạnh hơn.

Xem thêm  Cách làm bò nướng áp chảo

Hi vọng những thông tin trên đây đã giúp bạn hiểu rõ hơn hồng cầu là gì, mức độ nguy hiểm khi tăng hồng cầu trong máu và phải làm sao để khắc phục tình trạng này. Nếu còn những vấn đề sức khỏe khác cần được giải đáp, bạn có thể gọi tới số 1900565656, để được các chuyên gia hàng đầu của Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC tư vấn chi tiết hơn.

Bạn cũng có thể đặt lịch khám sớm qua website medlatec.vn, app MedOn. MEDLATEC luôn tự vào về chất lượng dịch vụ y tế hàng đầu nhưng với mức chi phí vô cùng hợp lý. Dịch vụ khám chữa bệnh chuyên nghiệp, chu đáo tại MEDLATEC chắc chắn sẽ làm hài lòng mọi đối tượng khách hàng.

Hồng cầu được đánh giá là thành phần quan trọng của máu. Thành phần này không được quá ít để đảm bảo cho cơ thể luôn được cung cấp đầy đủ oxy nhưng cũng không được quá nhiều vì có thể gây cản trở sự lưu thông của máu. Vậy hồng cầu là gì? Hồng cầu có vai trò ra sao đối với cơ thể?

1. Hồng cầu là gì?

Trong cơ thể, máu là dạng mô lỏng, gồm có hai phần: Tế bào và huyết tương. Trong đó, tế bào gồm hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu. Còn huyết tương chính là các yếu tố đông máu, kháng thể, protein, nội tiết tố, muối khoáng và nước.

Trước đây, dưới kính hiển vi quang học, người ta thấy rằng hồng cầu có hình tròn – đây cũng là nguồn gốc tên gọi “hồng cầu”. Nhưng hiện nay với kỹ thuật hiện đại, kính hiển vi điện tử đã giúp các nhà nghiên cứu thấy rõ hơn về hình dạng của hồng cầu. Nó chính là một dạng tế bào có hình đĩa hai mặt lõm, với kích thước rất nhỏ mà mắt thường không nhìn thấy được.

Hồng cầu hiếm số lượng nhiều nhất trong máu.

Hình dạng của hồng cầu chính là điều kiện thuận lợi để tăng diện tích bề mặt tiếp xúc và tăng khả năng khuếch tán oxy, đồng thời làm cho những tế bào này có thể dễ dàng vận chuyển oxy đi khắp cơ thể.

Hồng cầu chiếm số lượng nhiều nhất trong máu và có chứa huyết sắc tố khiến máu có màu đỏ. Thành phần chính của hồng cầu là hemoglobin (Hb), chiếm 34% trọng lượng.

Với những người bình thường, số lượng hồng cầu trong máu ngoại vi là:

Tuy nhiên, số lượng hồng cầu có thể thay đổi. Chẳng hạn ở trẻ sơ sinh, 2 tuần đầu tiên, các bé thường có lượng hồng cầu rất cao, sau đó, có thể xảy ra tình trạng vỡ hồng cầu – đây cũng là nguyên nhân của hiện tượng vàng da sinh lý của trẻ sơ sinh. Bên cạnh đó, những người lao động nặng hoặc người sống trên vùng cao thì số lượng hồng cầu cũng có thể nhiều hơn những người khác.

2. Chức năng của hồng cầu

Hồng cầu được sinh ra từ tủy xương với nhiều giai đoạn phát triển khác nhau, trải qua các quá trình mới trở thành hồng cầu trưởng thành.

Hồng cầu thường có tuổi đời từ 90 đến 120 ngày. Hồng cầu già sẽ bị tiêu hủy ở gan và lách. Trung bình mỗi ngày sẽ có khoảng 200 – 400 tỷ hồng cầu chết đi. Tiếp theo đó, tủy xương sẽ tiết ra một đợt tế bào hồng cầu mới để thay thế hồng cầu đã chết.

Thiếu hồng cầu khiến cho cơ thể bị thiếu máu gây ra hiện tượng mệt mỏi.

Chức năng của hồng cầu chính là vận chuyển khí oxy từ phổi đến các tế bào trong cơ thể và đồng thời nhận lại khí cacbonic từ các mô lên đào thải ở phổi. Có thể hiểu rằng, hồng cầu có vai trò quan trọng và có những tác động lớn đến các hoạt động của cơ thể:

Xem thêm  Cách sử dụng VSCO miễn phí

Hồng cầu giúp vận chuyển các axit béo, axit amin và glucose từ các vi nhung mao ruột non đến các tế bào và các tổ chức trong cơ thể. Tiếp đó, máu sẽ mang cặn bã của quá trình chuyển hóa này đến các cơ quan bài tiết.

Đủ lượng hồng cầu cần thiết thì da và niêm mạc sẽ có màu hồng khỏe mạnh, rất đặc trưng. Nhưng trong trường hợp thiếu hồng cầu, mà chúng ta vẫn gọi nôm na là thiếu máu hoặc mất máu thì sẽ có hiện tượng là da, niêm mạc nhợt nhạt, người uể oải, mệt mỏi, lao động kém tập trung,…

Nếu số lượng hồng cầu bất thường thì có thể là tình trạng thiếu máu, xuất huyết hoặc những rối loạn hồng cầu khác.

3. Làm thế nào để gia tăng số lượng hồng cầu?

Hồng cầu có vòng đời khoảng 120 ngày và là một trong những loại tế bào được thay thế nhiều nhất của cơ thể. Chính vì thế, mỗi chúng ta cần phải chú ý đến chế độ dinh dưỡng để cơ thể có thể sản sinh đủ hồng cầu. Bạn nên:

Bổ sung thường xuyên các loại thực phẩm như thịt, trứng, sữa,…

Bổ sung Axit folic từ các loại rau màu xanh đậm, các loại ngũ cốc, một số loại trái cây như chuối và dưa gang, hay gan, thận bò.

Nên tăng cường bổ sung các thực phẩm chứa nhiều sắt như các loại thịt đỏ, đậu phụ, gan, hàu, trai, củ cải đường,… Bên cạnh đó, một số trường hợp có thể được bác sĩ chỉ định bổ sung sắt bằng thực phẩm chức năng. Tuy nhiên, không nên lạm dụng, tuyệt đối tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ.

Bổ sung vitamin A giúp những hồng cầu đang phát triển tiếp cận đủ lượng sắt cần thiết để tạo ra hemoglobin. Một số thực phẩm giàu vitamin A như khoai lang, rau lá xanh đậm, bí đỏ, cà rốt, bưởi, dưa hấu, dưa vàng,…

Bổ sung hồng cầu bằng việc tiêu thụ đa dạng các loại thực phẩm.

Bên cạnh việc bổ sung thực phẩm, chúng ta cũng nên thực hiện lối sống lành mạnh:

Thường xuyên vận động, tập luyện: Đây là điều cần thiết đối với những người có tế bào hồng cầu thấp. Bạn có thể đi bộ nhanh, chạy bộ hoặc bơi lội để kích thích cơ thể sản sinh tế bào hồng cầu và hemoglobin.

Bỏ thói quen sử dụng chất kích thích: Những thói quen xấu bao gồm hút thuốc lá, uống rượu bia sẽ khiến máu không được lưu thông đúng cách và khó đưa oxy đến những bộ phận của cơ thể, đồng thời giảm sản sinh tế bào hồng cầu.

Truyền máu: Trong trường hợp cần thiết, khi cơ thể thiếu máu trầm trọng và bổ sung dinh dưỡng cũng không bổ sung đủ lượng máu cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định truyền máu.

Nên khám sức khỏe định kỳ để biết rõ về tình trạng sức khỏe.

Khám sức khỏe định kỳ: Đây là cách tốt nhất để biết rõ về tình trạng sức khỏe hiện tại của bạn, trong đó bao gồm cả số lượng tế bào hồng cầu. Bên cạnh đó, xét nghiệm máu cũng có thể cho biết những nguy cơ tiềm ẩn có thể dẫn đến tình trạng tế bào hồng cầu thấp.

Hi vọng những thông tin trên đây đã giúp bạn tìm ra câu trả lời cho câu hỏi Hồng cầu là gì, vai trò của hồng cầu đối với cơ thể như thế nào? Mọi thắc mắc bạn có thể gọi tới số 1900 56 56 56, đội ngũ bác sĩ Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC sẽ giúp bạn giải đáp chi tiết.

Thuộc website Harveymomstudy.com

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.